Που εμφανίζεται ο καρκίνος του πρωκτού;

Ο πρωκτός συνιστά τα τελευταία 2.5 με 3.5 εκ του παχέος εντέρου. Ο καρκίνος του πρωκτού αποτελεί το 2.5% του συνόλου των κακοηθειών του γαστρεντερικού συνήθως σε άτομα άνω των 35 ετών. Εμφανίζεται με σημαντικά αυξανόμενη συχνότητα και σε νεότερα άτομα τα τελευταία χρόνια ειδικότερα σε ασθενείς με HIV λοίμωξη, ομοφυλόφιλους άνδρες , ανοσοκατασταλμένους και ασθενείς με HPV λοίμωξη σε άλλο μέρος του ουρογεννητικού συστήματος (τράχηλος μήτρας, κονδυλώματα).

Τι προκαλεί την εμφάνιση του;

Το 90% των περιπτώσεων πρωκτικού καρκίνου σχετίζονται με λοίμωξη από τον ιό HPV ο οποίος προσβάλλει κύτταρα του δέρματος και για τον λόγο αυτό η συχνότερη οδός μετάδοσης είναι μέσω της επαφής. Η λοίμωξη με τον ιό προκαλεί βλάβες παρόμοιες με αυτές που προκαλεί και στον τράχηλο της μήτρας και που σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν στην εμφάνιση καρκίνου.

Μπορεί να προληφθεί;

Η λοίμωξη με τον ιό HPV που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση πρωκτικού καρκίνου οδηγεί αρχικά στην εμφάνιση προ-καρκινωματωδών βλαβών με ποικίλη βαρύτητα. Οι βλάβες αυτές ονομάζονται ενδοθηλιακές νεοπλασίες του πρωκτού και εάν αναγνωριστούν και αντιμετωπιστούν έγκαιρα ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου μειώνεται δραματικά.

Η ανίχνευση των βλαβών αυτών γίνεται με την λήψη επιχρίσματος από τον πρωκτικό βλεννογόνο δηλ με την χρήση ειδικού στυλεού (μπατονέτας) ή βούρτσας λαμβάνονται κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά στην συνέχεια εξετάζονται με την χρώση Παπανικολάου για την ύπαρξη αλλοιώσεων και ελέγχεται η παρουσία του DNA του ιού HPV. Η εξέταση είναι απολύτως ανώδυνη και δεν χρειάζεται ειδική προετοιμασία.

Ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση του καρκίνου και είναι απαραίτητος ειδικότερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου.

Λόγω της δραματικής αύξησης της συχνότητας του πρωκτικού καρκίνου σχετιζόμενου με HPV λοίμωξη αναδεικνύεται πλέον η σημαντική συμβολή του προληπτικού ελέγχου με την λήψη επιχρίσματος πρωκτικού βλεννογόνου για μελέτη με χρώση Παπανικολάου και ανίχνευση DNA του ιού HPV. Ομάδες υψηλού κινδύνου που επιβάλλεται να υποβάλλονται σε περιοδικό έλεγχο είναι:

  1. Ασθενείς με HIV λοίμωξη
  2. Ομοφυλόφιλοι
  3. Ανοσοκατασταλμένοι
  4. Ασθενείς με γνωστή HPV λοίμωξη σε άλλο σημείο του ουρογεννητικού συστήματος (κονδυλώματα)

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου ο προληπτικός έλεγχος πρέπει να γίνεται κάθε 2 χρόνια και σε ασθενείς με διαπιστωμένη ενδοεπιθηλιακή βλάβη (ASCUS,LSIL, HSIL) κάθε χρόνο.